( فصل « 1 » در معرفت قيمت « 2 » انواع يواقيت ) قيمت ياقوت باختلاف مكان و زمان ، ( و ) تغيّر روزگار ، و تصرّف احوال ، و كثرت و قلّت ، و عزّ و دولت مىگردد . و ببايع و مشترى هم بگردد . و هر نگين كه مدوّر و مضرابى باشد ، و پشت او مقبّب « 3 » باشد و بلند ، قيمت ( او « 4 » ) زيادت باشد . و آنچه نه ممسوح بود ، بر دو قسم باشد . يا بر آن هيئت بود كه از معدن ( برون ) آمده باشد و آن را « عجمى » خوانند . و آنچه تصرّف كرده باشند ، و روى آن را هموار كرده ، يا مقبّب سوده آن را ساو « 5 » خوانند . و ساو از عجمى به قيمت زيادت باشد . و اكثر « 6 » ياقوت بهرمانى و رمّانى نيكو و آبدار باشد ، و مقبّب بود . و آبدارى ياقوت سرخ چنان باشد كه بقطرهء خون ماند ، كه بر روى صفحهء نقرهء پاك افتد . چنين ياقوت اگر به وزن تسوئى باشد ، چهار دينار ارزد . و ياقوت ممسوح كمتر كنند ، كه دريغ دارند « 7 » . اما اگر ممسوح باشد بها دوباره شود . و نيم دانگ ياقوت كه نيكو باشد ( بها ) هشت دينار كنند ، تا ده دينار « 8 » . و سه تسو ( را پانزده دينار ،

--> ( 1 ) - اين فصل در ع : نيست ( 2 ) - كلمهء ( قيمت ) در ب : نيست ( 3 ) - ب : مغيب ؟ ( 4 ) - اين كلمه در ب : نيست ( 5 ) - ب : ساو - نسخ ديگر : ساء ( 6 ) - ب : و اكثر - نسخ ديگر : و اگر ( 7 ) - ب : باشد ( 8 ) - ب : كه نيكو باشد هشت دينار يا ده دينار ارزد .